آورده و به بعضى ديگر ايمان نياورده‌اند حكم به كفر نموده ، و از آن جمله فرموده : « إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللَّه وَرُسُلِه وَيُرِيدُونَ أَنْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ اللَّه وَرُسُلِه وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَنْ يَتَّخِذُوا بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا أُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ حَقًّا وَأَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً » « 1 » . و بنا بر اين ، اهل كتاب هم كه به نبوت محمد بن عبد اللَّه ( صلوات اللَّه عليه ) ايمان نياورده‌اند كفار حقيقى هستند ، و لو اينكه اعتقاد به خدا و روز جزا داشته باشند . و اين كفر را به لسان كفر به آيتى از آيات خدا كه همان آيت نبوت باشد نسبت نداده ، بلكه به لسان كفر به ايمان به خدا و روز جزا نسبت داده ، و فرموده اينها به خدا و روز جزا كفر ورزيدند ، عينا مانند مشركين بتپرست كه به خدا كفر ورزيدند و وحدانيتش را انكار كردند ، هر چند وجودش را اعتقاد داشته ، و او را معبودى فوق معبودها مىدانستند . علاوه بر اينكه اعتقادشان به خدا و روز جزا هم اعتقادى صحيح نيست ، و مساله مبدأ و معاد را بر وفق حق تقرير نمىكنند ، مثلا در مساله مبدأ كه بايد او را از هر شركى برى و منزه بدانند مسيح و عزير را فرزند او مىدانند ، و در نداشتن توحيد با مشركين فرقى ندارند ، چون آنها نيز قائل به تعدد آلهه هستند ، يك إله را پدر الهى ديگر ، و يك إله را پسر الهى ديگر مىدانند ، و همچنين در مساله معاد كه يهوديان قائل به كرامتند « 2 » و مسيحيان قائل به تفديه « 3 » . پس ظاهرا علت اينكه ايمان به خدا و روز جزا را از اهل كتاب نفى مىكند اين است كه اهل كتاب ، توحيد و معاد را آن طور كه بايد معتقد نيستند ، هر چند اعتقاد به اصل الوهيت را دارا مىباشند ، نه اينكه علتش اين باشد كه اين دو ملت اصلا معتقد به وجود إله نيستند ، چون قرآن اعتقاد به وجود اللَّه را از قول خود آنها حكايت مىكند ، گر چه در توراتى كه فعلا موجود است اصلا اثرى از مساله معاد ديده نمىشود . دومين وصفى كه براى ايشان ذكر كرده اين است كه « ايشان محرمات خدا را حرام نمىدانند » ، و همين طور هم هست ، زيرا يهود عده اى از محرمات را كه خداوند در سوره بقره و

--> ( 1 ) كسانى كه به خدا و پيغمبران او كافر شده و مىخواهند خدا و پيغمبرانش را جدا بدانند ، و مىگويند ما به پاره اى از دستورات ايمان آورده و به پاره اى ديگر كافريم ، و مىخواهند ميان اين دو ( ايمان خالص و كفر خالص ) راه وسطى را اتخاذ كنند اينچنين مردم كافر حقيقى هستند و ما براى كفار عذاب خوار كننده اى آماده كرده‌ايم . سوره نساء آيات 150 - 151 ( 2 ) يهوديان مىگفتند : آتش بما نمىرسد مگر ايامى معدود ، و كسى داخل بهشت نمىشود مگر آنكه يهودى باشد . ( 3 ) نصارى مىگفتند : مسيح در برابر گناهان مردم خود را فدا داده و عذاب آنان را خريده است .